Hành trình đến CNN của Dế (Part 1)VIpublic

Vậy là bạn Dế đã hoàn thành kì thi vào 10, kì thi mà bây giờ nhìn lại, mình cũng cũng nhận định với mọi người là đây là kì thi khó khăn nhất trong suốt 12 năm học phổ thông. Giờ cảm xúc đã lắng xuống, viết lại mấy gạch đầu dòng cho khỏi quên vậy.

1. Tại sao lại thi chuyên
2. Có những chuyện gì
3. Nên bắt đầu ôn từ khi nào
4. Nên ôn như thế nào
5. Một số kinh nghiệm cụ thể trong quá trình trước và trong khi thi

1. Tại sao lại thi chuyên, có cần thi/học trường chuyên không?

Đây có lẽ là chủ đề luôn gây tranh cãi. Với mình thì mỗi bạn học sinh 1 năng lực, mỗi gia đình 1 hoàn cảnh, mỗi người tự tìm cho mình 1 lựa chọn, 1 câu trả lời phù hợp nhất, sẽ không có câu trả lời nào đúng cho tất cả. Với gia đình mình, mặc dù có bố mẹ đều là sản phẩm của trường chuyên lớp chọn, bạn đầu mình lại không khuyến khích Dế thi chuyên. Thứ nhất là thấy năng lực của con cũng không quá nổi trội (hi hi sorry đã không tự tin vào năng lực của con). Học chuyên cũng rất vất vả (trải nghiệm của bố mẹ). Cuộc sống sau này phụ thuộc rất nhiều yếu tố, rất nhiều con đường mà chuyên chọn không là duy nhất. Tuy nhiên, con gái lại rất quyết tâm (sau này con có chia sẻ thẳng thắn là con sợ thua kém, xấu hổ với bạn bè :-))

Quay lại chuyện học chuyên sẽ có mấy ưu/nhược điểm sau:

– Ưu điểm:

• Môi trường tốt, thầy cô & bạn bè giỏi, ngoan (lý do nhiều người chọn nhất). Chị bạn mình còn bảo con gái vào cấp 3 là đến tuổi yêu, nếu yêu bạn trong trường, trong lớp thì cũng là bạn giỏi giang :-)
• HS trường chuyên có profile đẹp, được 1 số ưu tiên nhất định khi tuyển sinh đại học & làm hồ sơ du học.
• Trường chuyên với chất lượng HS tốt, thầy cô tốt là môi trường, bệ phóng lý tưởng để các con chinh phục các thành tích học thuật & xã hội cao hơn.

– Nhược điểm:

• Học hành vất vả. Thời gian học, cày môn chuyên nhiều, dễ bị gà công nghiệp, thiếu trải nghiệm cuộc sống (Điều này có lẽ càng ngày càng ít đúng. Các cháu HS chuyên giờ cũng rất năng động)
• Việc ôn thi cực kì áp lực & tốn kém chi phí. Chi phí là điều có thể ít được nhắc đến, nhưng đúng là với Dế, gia đình cũng đã đầu tư không ít, nhất là giai đoạn nước rút phải học nhóm nhỏ.

2. Có những chuyên gì?

Dế học chuyên Anh C2ĐTĐ & thi chuyên ngữ nên mình biết chủ yếu chuyên về ngôn ngữ ở HN. Tuy nhiên cơ bản các chuyên khác cũng như vậy.

Ở HN có 2 loại hình lớp chuyên là chuyên Sở (gồm 4 trường: Ams, CVA, CNH & Chuyên Sơn Tây) và các chuyên của các trường ĐH thuộc Bộ GDĐT như: CNN, CSP, Chuyên KHTN, Chuyên KHXH NV). Ngoài thì CNN chỉ có các môn chuyên về ngôn ngữ (Anh, Pháp, Trung, Nhật, Hàn…) & Chuyên KHTN chuyên về các môn tự nhiên, chuyên KHXH chuyên về các môn XH thì các trường còn lại (chuyên Sở, CSP) đều cơ bản có đầy đủ các môn chuyên, bạn nào định thi chuyên gì thì phải tìm hiểu cụ thể.

Mỗi trường lại có phương thức tuyển sinh khác nhau. VD: chuyên Sở được đăng ký max 2 nguyện vọng trường chuyên, nhưng với CNH, chỉ cần thi chuyên Anh nhưng vẫn được tích nguyện vọng chuyên Pháp & Nga. Cái này trước khi nộp nguyện vọng các thầy cô sẽ hướng dẫn đầy đủ. CNN được đăng ký nhiều nguyện vọng nhưng 5 ngày trước khi thi phải chốt 1 nguyện vọng duy nhất. CSP thì đơn giản hơn vì mỗi môn chuyên có 1 lựa chọn duy nhất.

Mỗi chuyên có 1 thách thức khác nhau.

• Với chuyên Sở, Ams là 1 level khác hẳn (chỉ tiêu 70 bạn, tỷ lệ chọi 14/6, điểm trúng tuyển năm 2026 là 41,9, tức là TB > 8). CVA & CNH thì vừa sức hơn (điểm trung bình 36.65-37).
• CSP chỉ yêu cầu điểm tiếng Việt + Toán trên 3.5, nên sẽ có lợi cho các bạn học lệch, rất siêu về Anh. Tuy nhiên CSP cũng chỉ tuyển 70 chỉ tiêu chuyên Anh, không giới hạn hộ khẩu nên tỷ lệ chọi rất cao (1/20).
• CNN tuyển > 300 chỉ tiêu chuyên Anh nhưng tính cả Toán, Văn vào điểm trúng tuyển. Toán CNN rất khó nên cũng không đơn giản.

3. Nên bắt đầu ôn chuyên từ khi nào?

Thông thường mọi người sẽ nghĩ càng sớm, càng tốt nhưng thực ra không hẳn như vậy. Sớm quá con tích lũy chưa đủ kiến thức nền. Hơn nữa việc ôn chuyên cũng mệt và tốn kém. Cá nhân mình cho rằng bắt đầu từ đầu năm lớp 8 là hợp lý. Tất nhiên là còn tùy thuộc vào xuất phát điểm, năng lực và môi trường học tập của con. Như Dế ban đầu không định thi chuyên, đặc biệt là chuyên Anh vì cả con và bố mẹ đều thấy tỷ lệ chọi quá cao, trong khi tại thời điểm đó con chỉ ở mức giữa của lớp (mà C2 thì lại kém C1 một bậc, chưa kể các trường khác). Con cũng có chút năng khiếu và niềm yêu thích với Văn & Sử nên cũng mất 1 thời gian thi sức với 2 môn này. Tuy nhiên, việc học cảm thụ theo ý thích khác hoàn toàn so với học ôn chuyên.

Chính vì vậy, sau 1 thời gian học thử với các cô, con bàn với bố mẹ và quyết định quay lại chuyên Anh. Lúc này đã là hè lớp 8. Còn nhớ bố hoang mang gọi cho cô giáo tiếng Anh của con ở trên lớp để xin lời khuyến. Rất may cô vẫn tin tưởng động viên con thử sức (sau này mới biết ở trong 1 tập thể hừng hực khi thế như vậy cũng khó để đứng ngoài, và cũng thật đáng tiếc nếu đứng ngoài). Cũng rất may tại thời điểm đó, lớp tiếng Anh học thêm ngoài với cô Hương cũng có bạn tách ra theo định hướng chuyên, vậy là thành 1 nhóm 2 bạn vừa đẹp. Lúc đó cứ liều xin cô thời không nghĩ gì, sau này mới biết bắt đầu muộn cô cũng vất vả & áp lực. Trước lúc thi cô trở cứ tiếc mãi vì nếu bắt đầu sớm thì chắc chắn hơn nhiều, không phải hồi hộp lo lắng.